Số an sinh xă hội: khi nào nên và không nên tiết lộ

Số an sinh xă hội (Social Security number) là một trong những thià khóa bảo đảm “sức khỏe” tài chánh của bạn. Đó là con số duy nhất để các  chủ nợ dùng để kiểm tra khả năng tín dụng của bạn.Mà đó cũng chính là con số mà kẻ gian cần đển để xin cấp thẻ tín dụng, vay tiển mua nhà mua xe hay đi làm dưới danh nghĩa của bạn.

 

Số an sinh xă hội là một thứ mà  tại Hoa kỳ bạn thường phài dùng tới quá nhiều. Ông James Van Dike, chủ tịch công ty chuyên vể cácdịch vụ tài chánh Javelin Strategy & Research nói  “V́ trong thế giới thượng mại có quá nhiểu thủ tục nên nhiều công ty thuờng hay hỏi tới số an sinh xă hội, do đó chẳng có ai đặt thành vấn đề. Nhưng đứng trên cương vị người tiêu dùng th́ bạn cần phải thận trọng mỗi  khi  tiết lộ  con số này ”

 

Tại sao vậy? Lư do là v́ theo báo cáo “2009 Fraud Survey” mới đây của công ty Javelin Strategy & Reseatch th́  trong số các nạn nhân bị đánh cắp căn cước có tới 38 phẩn trăm đă bị kẻ gian đánh cắp số an sinh xă hội để dùng vào việc phi pháp. Theo ông Van Dyke th́ “ chúng ta có thể loại trừ con số 38 phẩn trăm rủi ro bị đánh cắp căn cước này bằng cách hạn chế việc đ̣i hỏi số an sinh xă hội”


Xin vui ḷng cho biết số an sinh xả hội

 

Bạn có thể được yêu cầu như vậy, nhưng làm hay không là chuyện khác. Nhiểu mẫu đơn mà bạn phải điển trong sinh hoạt hàng ngày—như tại pḥng mạch bác sị, nha sĩ hay tại trường học cũa con bạn---đều hỏi số an sinh xă hội của bạn. Người bán hàng cũng có thể hỏi số này khi bạn trả tiển bẳng chi phiêu, hoặc trước khi trao ngân phiếu cho bạn. Bà Linda Foley, sáng lập viên San Diego-based Identity Theft Resource Center (ITRC) cho biết là những người đi xin việc làm cũng phải cho biết số an sinh xă hội và đôi khi c̣n phải nộp cả bản sao thẻ an sinh xă hội. Bạn cũng c̣n được hỏi số an sinh xă hội vào nhiểu trường hợp khác như tại sở Lộ vận, tai hăng bán xe, tại nhà cầm đồ, tiệm thuốc,  và ngay cả tại phi trường khi hành lư bị thất lạc. Theo bà Foley th́ thật đánh ngạc nhiên là việc hỏi số an sinh xă hội đă đi quá xa. Bà kể lại  “ Cách đây vài năm tôi có đem gởi một số đồ đạc của mẹ tôi vào nhà kho công cộng,  thế mà họ đă bắt tôi phải dùng số an sinh xă hội làm mă số. Liệu có cẩn phải như vậy không?”

 

Ông Michael J. Arata, tác giả cuốn sách “Identity Theft for Dummies” cho biết là không phải v́ người ta hỏi bạn số an sinh xă hội mà bạn bắt buộc phài xuất tŕnh, đặc biệt lư do là v́ chỉ có một số ít tổ chức thật sự có nhu cẩu chính đáng để biết con số này mà thôi. Chẳng hạn như mỗi khi bạn xin cấp tín dụng--để làm thẻ tín dụng mới, kư giấy mượn tiển, mở đường dây điên thoại mới hay dịch vụ điên thoại di động --th́ người chủ nợ cẩn số an sinh xă hội để kiễm tra tín dụng của bạn. Bạn cũng cẩn phải xuất tŕnh số an sinh xă hôi nếu bạn nộp đơn xin hưởng những phúc lợi của chinh phủ đia phương hay liên bang như tiển an sinh xă hội, Medicare hay Medicaid, tiển thất nghiêp hay tàn phế.  Một thí dụ khác: mỗi khi bạn hay con cái bạn nhận những dịch vụ hoặc giúp đỡ của tiểu bang hay địa phương –như bữa ăn trựa miển phí hoặc với giá hạ hay trơ cấp tài chánh. Theo luật USA PATRIOT ACT sở Lộ vận địa phương cũng có quyển hỏi số an sinh xă hội. Ngoài ra, khi chuyển ngân một khoản tiển mặt trên $10,000 bạn sẽ phăi xuất tŕnh số an sinh xă hội  v́ ngân hàng phải báo cho Sở thuế Liên bang IRS biết

 

Giài mả số an sinh xă

Số an sinh xả hội chia làm ba nhóm số

                 123-45-6789

Nhiểu người có chung nhau hai trong ba nhóm số này

Nhóm số chỉ vùng (Area number) mầuxanh:  dựa theo ZIP code của địa ch́ người xin số an sinh xả hội   

Nhóm số ỡ giửa mầu đen: dựa vào tháng và năm củađơn xin số an sinh xă hội và dựa vào vùng địadư

Nhóm số thứ tự (serial number) mầu đỏ: các con số này từ 0001 tới 9999 không liên hệ ǵ tới ngày nộp đơn và vùng địa dư. Đượcchỉ định cho người xin một cách ngẫu nhiên

 

 

Theo bà Foley , giới chuyên nghiệp trong ngành y khoa có lư do riêng của họ để hỏi số an sinh xă hội cũa bệnh nhân. Bà nói “ bác sĩ và  nha sĩ cẩn số an sinh xả hội v́ nếu một bệnh nhân bị chết khi đang được họ chăm sóc th́ họ cẩn có số an sinh xả hội đề ghi vào giấy khai tử”

 

Tuy vậy theo giáo sư L. Jean Camp thuộc Đai hoc Indiana và là tácgià cuốn sách “ Economics of Identiy Theft” th́  việc đáp ứng các yêu cầu về số an sinh xă hội không có liên quan đến tín dung --kể cả các yêu cầu liên hệ tới việc chăm nom sức khoẻ-- hoàn toàn là một vấn để nhiệm ư. Như vậy có nghĩa  là bạn có quyển từ chối không cho biết số an sinh xă hội nhưng ngược lại người cung cấo dịch vụ cũng có quyển từ chối không phục vụ cho bạn. Giáo sư Camp cho biết là hẩu hết các công ty thận trọng như vậy v́ đây là một cách đề họ t́m ra những khách hàng không thanh toán tiển cho họ

 

 

Nhă nhặn từ chối không cho biết số an sinh xă hội

 

Cách tốt nhất để tránh không phải cho người nào đó biết số an sinh xă hội của bạn là “quên” không ghi trên giấy tờ. Nếu họ có đ̣i th́ bạn hăy nhă nhặn hỏi họ tai sao họ cần tới số an sinh xă hội. Hoặc mạnh mẽ hơn bạn có thể hỏi là có luật hay điểu lệ nào đ̣i hỏi bạn phải cung cấp số an sinh xă hội hay không. Và bạn cũng có thể hỏi là nếu bạn không đưa số an sinh xă hội th́ điểu ǵ sẽ xẩy ra.

 

Nhiểu khi, như với trường học hay tổ chức từ thiện, họ chỉ muốn dùng số an sinh xả hội  như là cách duy nhất để nhận diện đối tác. Theo ông Van Dyke th́ trong trường hợp này bạn có thể điểu đ́nh với họ bẳng cách nói với họ như sau” tôi rất muốn trở thành khách hàng quen, nên tôi rất mong bà/cô t́m một cách khác để mở hổ sơ, bởi v́ tôi e ngại là đưa số an sinh xă hội cho người khác có thể gây phiển phức cho tôi vể sau này ”. Nói như thế có thể bạn sẽ đat được kết quả như mong muốn.

Ngay cả bác sị hay nha sĩ cũng sẵn sàng bỏ qua không đ̣i số an sinh xă hội--đặc biệt là nếu bạn có bảo hiễm sức khoẻ. Nhưng nếu bạn không có bảo hiễm th́ sao? Theo ông Van Dyke bạn có thể yêu cẩu chỉ đưa số an sinh xă hội cho bác sĩ để bác sĩ đích thân ghi vào máy điện toán.Bà Foley cho biết hẩu hết các văn pḥng bác sĩ cũng cảm thấy thoải mái hơn khi không phải hỏi số an sinh xă hội cũa bạn nếu bạn có một địa chỉ liên lạc khẩn cấp--địa chỉ của một người thân nào đó biết số an sinh xă hội của bạn để cung cấp khi cẩn,

 

Và trong t́nh huống xấu nhất, bạn không xuất tŕnh số an sinh xă hội th́ không được mà bạn vẫn cảm thấy không thoải mái khi phải đưa số này ra th́ sao? Theo ư kiến của ông Camp bạn vẫn luôn luôn có thể “bịa” ra một con số, nhưng nếu làm như vậy bạn nhớ phải ghi xuống và cẩn thận đừng ghi số an sinh xă hội cũa một người khác (muốn tránh điểu này bạn hăy nhớ ghi số không (zero) vào chỗ hai con số ở chính giữa v́ không có số an sinh xă hội nào có hai con số zero ỡ phẩn giữa.)

 

Dưới đây là bản tóm lược khi nào bạn phải cung cấp số an sinh xă hội

 

Khi nào cung cấp số an sinh xă hội

Bắt buộc

Không bắt buộc

Nộp đơn xin tín dụng

Mẫu điển tại văn phỏng bácsĩ/nha sĩ khi

khám lẩn đầu

Chuyển tiển mặt trên $10,000

Siêu thị

Nộp đơn xin phúc lợi xă hội

Tiệm thuốc

Giấy tở của quân đội

Trường mẫu giáo

Giấy tở Nha Lộ vận

Hăng máy bay

When You Should, Shouldn't Give Out Your Social Security Number- Karen J. Gannan- 02/24/2010