5 dấu hiệu báo trước bệnh Alzheimer trước khi bị mất trí nhớ

 Mất trí nhớ là triệu chứng mà người ta thuờng nói tới khi lo ngại bị bệnh lú lẫn Alzheimer hay một dạng sa sút trí tuệ (dementia) khác.  Thế nhưng cũng còn có những triệu chứng thông thường khác của chứng bệnh trên  mà có khi lại xuất hiện trước cả mất trí  nhớ

Thật vậy, vào năm 2011 các nhà khảo cứu Tây ban nha đã phát hiện là  đối với hơn một phần ba những thành niên  tuổi dưới 65 khi bệnh lú lẫn Alzheimer đang phát triển thì có những triệu chứng dưới đây xuất hiện ngay trước cả trước mất trí nhớ(memory loss). Những triệu chứng náy cũng có thể xuất hiện trước tiên ở những người trở thàng lú lẫn do bệnh Alzheimer sau khi vuợt quá tuổi 65

Dĩ nhên, khi bạn nhận thấy có những triệu chứng này thì bạn nên đi gặp bác sĩ, nhà tâm lý hay những chuyên gia khác vể nhận thức và não

1- Cá tính thay đổi (personality change)

Một người thân trong gia đình của bạn đang vồn vã ân cẩn bỗng trở nên gắt gỏng—lúc đầu còn ít sau mổi ngày càng nhiều. Một người vui tính vẫn còn hay bông đùa và nói chuyện huyên thuyên, nhưng bắt đầu  nói những  điều không thích hợp hay trách móc người khác một cách kỳ quặc. Một người thân trong gia đình của bạn đang có thái độ khoan thai từ tốn bắt đầu có những cử chỉ bất cần. Tất cả những thí dụ trên đều là những dạng thay đổi cá tính có thể xuất hiện trước mẩt trí nhớ cho người bị sa sút trí tuệ. .Thường ra, khi bệnh đã xẩy ra, các người trong gia đình nghĩ lại mới thấy các hành động trước đây của người bệnh không phải là cố ý mà là do bệnh Alzheimer

2- Thị giác rối loạn (vision problems)

Khó khăn nhận thức vể bề sâu (depth perception) hay phối hơp thị giác -- không gian ( visual-spatial coordination) có thể xuất hiện trước mất trí nhớ.  Người bệnh có thể bị trở ngại khi lái xe hoặc hoặc khi đi hay vấp vào bực thềm cửa. Rất khó cho họ ước lượng được các khoảng cách hoặc  nhận định được sự tượng phản giữa các mầu sắc giống nhau, nên họ dễ gây tai nạn. Một thí dụ nghiêm trong hơn về rối loan nhận thức (perception) là người bệnh có thể không nhận ra chính mình khi soi gượng hoặc khi nhìn thấy hình ảnh phản chiếu của mình trong các cửa kiếng ngoài đường hay trong cao ốc

3. Mất khả năng làm các công việc cơ bản (problems with basic tasks)

Người bệnh mất dần khả năng làm các công việc cơ bản, quen thuộc. Chẵng hạn như họ có thể có khó khăn thực hiện những công việc gồm nhiểu bước,như theo những hướng dẩn ghi trên giấy hoặc các  chỉ thị. Một người đầu bếp lâu năm có thể tránh né những công thức nấu ăn phức tạp. Một nghệ sĩ có thể đơn giản hoá các tác phẩm cũa mình

Còn có những lãnh vực rắc rối khác như sau khi  lên kế hoạch đi nghỉ hè hay hoạt động nào đó lại bỏ dở dang không tiến hành. Không theo dõi được các hoá đơn. Không còn khả năng giải quyết những vấn đề đơn giản như thay một bộ phận máy bị gãy mà trước kia họ làm một cách dể dàng.

4- Sống ly cách xã hội (social withdrawal)

Lúc mới bị Alzheimer hay các bệnh sa sút trí tuệ khác người bệnh thường cảm thấy có cái gì bất ổn mà chính họ cũng không biết rõ nguồn gốc. Thật đáng sơ khi bạn cảm thấy không luôn luôn chủ động được hoàn toàn các khả năng của mình. Điều này làm người bệnh tập trung ngày càng nhiều năng lưc vào việc  làm sao tự chủ được mình. Do đó họ không còn nhiều năng lực để tượng tác với những người khác.  Đôi khi  họ cũng không nhân thức được là họ đã lơi là với bạn bè người thân bởi vì họ tập trung quá nhiều vào cố gắng làm sao sống cho qua ngày

Người bệnh cũng còn mong muốn sống ly cách xã hội để tránh khỏi bị bối rối hoặc do bệnh trầm cảm ( depression)—mà thuờng hay đi đôi với sa sút trí tuệ

5- Khó khăn về diển đạt

Người bị Alzheimer lúc đầu gặp khó khăn trong việc tìm kiếm lời nói hay từ đúng  mà bạn bè hay người thân chỉ nhận thấy khi  mà người này bắt đầu hay có vấn đề trong sự giao tiếp như lập đi lập lại những câu chuyện hoặc những câu hỏi. Chẳnh han như người bệnh đột ngột ngưng giữa câu nói vì không nghĩ ra được từ kế tiếp (điều này có thể xẩy ra cho bất cứ ai thế nhưng nếu là dấu hiệu cũa bệnh sa sút trí tuệ thì nó xẩy ra với một nhịp độ đáng lo ngại, và người bệnh không ý thức được điều đó ), Hoặc có thể người bệnh dùng từ không đúng như  “mouth cheaner” (cái cọ mồm) thay vì “ tooth brush” (bàn chải đánh răng) hoặc picture stick (cái dán hình) thay vì TV remode control  (cái viển điểu khiển TV )

5 Signs of Alzheimer's That Could Show Up Before Memory Loss- Paula Spencer Scott- Nov 04.2011

Bài đọc thêm

Bệnh Alzheimer:nguyên-nhân, triệu-chứng, chẩn- đoán, trị-liệu

Tiến bộ đáng kể trong việc chống bệnh Alzheimer

Những thử nghiệm có thể giúp phát hiện sớm bệnh lú lẫn Alzheimer

Xét nghiệm máu giúp phát hiện bệnh Alzheimer

8 cách ngăn ngừa bệnh Alzheimer

Phòng bệnh Alzheimer: Sáu cách đơn giản để giữ đầu óc minh mẫn