Chỉ số Triglyceride trong máu  có liên quan mật thiết tới tim mạch

 

Nếu bạn đang ở lứa tuổi trung niên và bạn không biết mức Triglyceride-huyết  của ḿnh, có thể bạn đang mang nguy cơ về tim mạch mà không biết.
Có thể nhiều người đă biết thế nào là “bad cholesterol” (LDL) và “good cholesterol” (HDL) và vai tṛ của cholesterol như thế nào trong bệnh tim, nhưng triglyceride cũng có vai tṛ rất quan trọng
.

 

Triglycerides là ǵ?

 

Triglyceides là những hợp chất hóa học cung cấp cho cơ thể năng lượng cẩn thiết cho sự chuyển hóa (metabolism). Tryglerides là dạng chất béo thông thường nhất mà chúng ta tiêu thụ và là thành phẩn chính yếu cùa các dẩu thực vật cũng như mỡ động vật ( animal fats)

 

Phân tử triglyceride  là một dẫn xuất của hoá chất glycerol có chứa ba acid béo (tri = ba phân tử acid béo + glyceride  = glycerol) . Các thành phần này khi vào ruột non sẽ phân tách ra để rổi sau đó tái kết hợp với cholesterol để tạo thành chylomicrons. Đây là nguổn năng lượng của các tế bào trong cơ thể. Các tế bào mỡ và tế bào gan (liver cells) được dùng làm kho tổn trữ và sẽ phóng thích chylomicrons mỗi khi cơ thể cẩn tới năng lượng.

 

Mức triglyceride trong máu cao th́ có hại ra sao?

Mức triglyceride cao là một yều tố rủi ro gây  bệnh vữa xơ động mạch (atherosclerosis), và sự tạo thành các mảng mỡ làm các động mạch hẹp lại có thể dận tới đột quỵ (stroke ) hoặc cơn đau tim (heart attack) . Mức triglyceride  cao một cách rơ rệt cũng có thễ gây bệnh gan mỡ (fatty liver disease) , bệnh viêm tụy (pancreatitis.)

Mức triglyceride trong máu cao cũng có thể có liên quan đến nhựng nguyên nhân khác như

v     bệnh tiểu đường khó điểu chỉnh ( poorly-controlled diabetes)

v     bệnh thận (kidney disease)

v     thuốc men ( như beta blockers, thuốc lợi ti ểu, thuốc ngừa thai)

Uống rượu có thể làm tăng mức triglyceride trong máu v́ kích thích gan sản xuất thêm acide béo. Tuy nhiên uống rượu có điều độ ( một ly rượu vang, một lon bia hay một ounce rượu mạnh mỗi ngày) có thể quân bịnh sự gia tăng này của mức triglyceride-huyết. Thật vậy uống rượu điều độ có thể tăng nhẹ mức cholesterol tốt (HDL) trong máu và rượu vang đỏ có nhiểu chất chống oxi hoá có thễ giảm nguy cơ bị bệnh tim(heart disease) Nhưng không phải v́ điểu này mà chúng tôi khuyên các bạn nên bắt đầu uống rượu.

Làm sao biết mức triglyceride trong máu cao?

 

Muốn kiểm tra mức triglyceride-huyết  th́ phải lấy máu đem thủ  nghiệm. Thường  ra khi thử máu người ta đo cùng một lúc mức triglyceride, cholesterol HDL và cholesterol LDL (cả ba gộp trong bảng lipoprotein-lipoprotein panel). Trước khi thử máu bệnh nhân phải nhịn ăn 12 tiếng đồng hổ .

 

Mức triglycride-huyết  được xem là b́nh thưởng nếu dưới 150mg mỗi  decileter  150mg/dL)

            Từ   150 tới 200mg/dL  là mức  biên giới (bordeline)

            Từ   200mg/dL trở lên là mức cao (rủi ro bị vữa xơ động mạch tăng và do đó dễ bị bệnh động mạch vành và đột quỵ)

            Trên 500mg/dL là mức quá cao ( có thể gây viêm tụy)

 

Làm sao hạ thấp  mức triglyceride

Tiến sĩ Ozner nói: “Tin đáng mừng là có những chiến lược pḥng ngừa rất hữu hiệu mà bạn có thể theo để hạ thấp mức triglyceride-huyết”.

 

Đầu tiên là thực phẩm giàu chất béo omega-3 và các loại cá sống ở vùng nước lạnh là tốt nhất, đặc biệt như cá hồi, cá thu, herring, cá ṃi…”Các loại hạt và đậu như đậu óc chó (walnuts), hạt gai (flaxseed) , pecans, hazenut, đậu nành đều dồi dào chất béo omega-3 và bạn cũng có thể hỏi ư kiến bác sĩ để dùng thêm các loại dinh dưỡng bổ sung (supplements).

Các chuyên gia khuyên bạn nên tập trung vào kiểu ăn uống của người dân Địa Trung Hải như cá và gà, ngũ cốc nguyên hạt, đậu, rau quả tươi, nhiều tỏi, dầu ô-liu và uống rượu vang đỏ ở mức vừa phải trong các bữa ăn.

Cần tránh các loại thực phẩm chứa nhiều chất béo trans fat  có nhiều trong các thứ thực phẩm làm sẵn đóng gói, nhất là bánh kẹp ( cookies) và bánh qui ḍn (crackers). Trái lại loại xô-côla đen, phó-mát Parmesan th́ nên dùng nhưng không đươc lạm dụng.Trans fat là thứ chất béo nguy hiểm nhất v́ chẳng những làm giảm lượng HDL (tốt) mà c̣n làm gia tăng hàm lượng LDL (xấu).

Tránh uống rượu mạnh, các thứ nước ngọt có đường.
Khi mua thực phẩm bạn nên tập thói quen nh́n vào bảng chất cấu thành thực phẩm (ingredients list) ghi trên bao b́ và hạn chế việc mua nhiểu những thực phẩm mà bảng nói trên  có ghi những chữ như sau: sucrose, glucose, fructose, corn syrup, high-fructose corn syrup, maltose, honey or molasses.

Nên tập thể dục thường xuyên v́ đây là con đường đúng đắn để làm giảm cân. Nếu bạn không có th́ giờ cũng nên tập mội tuần 3 lần, mỗi lần từ 30 đến 45 phút. Bạn nên tập cho đến khi đổ mồ hôi và nếu bạn “cảm thấy nhịp tim’”  tăng nhanh một chút là dấu hiệu tốt.

Và theo NHLBI (National Heart, Lung and Blood Institute ) th́ bạn phải bỏ thuốc lá, nếu đang nghiện.

Và sau hết nếu mức triglyceride vẫn c̣n cao, bạn sẽ phải gặp bác sĩ để có các thứ thuốc giảm mỡ  như fibrates, statins và niacin ..

Bài đọc thêm

Chứng bệnh dư cholesterol

Cholesterol Tốt, Cholesterol Xấu

Hạ mức cholesterol xấu (LDL) không cẩn uống thuốc