Làm sao nuôi dưỡng bộ năo của chúng ta
|
|
|
|
Theo bác sĩ Andrew Weil dưới đây là một số điều cơ bản cẩn biết để nuôi dưỡng bộ năo của chúng ta
Tập luyện thể dục nhiều -- Cái ǵ tốt cho tim là cũ g ttốt cho năo
Làm tiêu mỡ bụng (v́ mỡ bụng tiết ra các hóa chất gây viêm cho cơ thể và năo)
Ăn nhiểu trái cây và rau
Dung nạp tối thiểu mỗi ngày 1,000 đơn vị EPA và DHA phối hơp từ các acid béo omega-3 ( có trong cá như cá hồi [salmon], cá đối [anchovy], hạt gai [flaxseed], dầu canola v à các rau lá xanh xậm). Cũng có thể dùng chất dinh dưỡng bỗ sung tinh khiết.(purified nutritional supplements)
Trong cuốn sách The Brain Diet, bác sĩ liệu pháp thiên nhiên Alan Logan thuộc Đại học Harvard nhấn mạnh là chúng ta phải giữ cho mức đường trong máu ỗn định v́ “ nghiên cứu đă chứng tỏ là đường trong máu tăng vọt trong ngày mỗi khi chúng ta ăn những đổ ăn ngọt và biến chế hoặc bột ḿ trắng và hậu quả cũng giống như nước thủy triều tràn vào bờ làm hao ṃn các tế bào năo. Muốn ngăn ngừa những đợt tăng vọt của đường trong máu chúng ta cần ăn những thức ăn có chỉ số glucoz thấp ( low glucemic index- low G.I) tức là những thức ăn có nhiểu chất sơ, ngũ cốc nguyên hạt, trái cây và rau. Chúng ta cần tránh ăn nhiều khoai t ây v́ khoai tây bỏ ḷ có chỉ số G.I rất cao.v à chuyển hoá thành đường rất nhanh trong ḍng máu. Chúng ta nên chọn những thức ăn chậm tiêu để cho có cảm giác no lâu.
Theo các chuyên gia, điều quan trọng là ăn những trái cây và rau càng nhiểu mầu sắc càng tốt như blueberries, dark red cherries và trái l ựu (pomegranate) v́ chúng chứa nhiều chất chống oxy- hóa.. Trong sách Brain Fuel tác giả Joe Schwarz viết “ trái kiwi là trái cây nhiều chất dinh dưỡng nhất trong số 26 trái cây đươc tiêu thụ trên toàn cầu” Bác sĩ Schwarz cũng c̣n khuyến cáo nên ăn avocado chẳng hạn như “ thêm nửa trái avocado vào sa-lách giúp nhiểu cho sự hấp thu các carotenoid”. Chất béo trong avocado cũng c̣n bổ ích cho tim và năo.
Một thưc chế chống viêm quan có tính cách quan trong đối với sức khoẻ của năo và cơ thể. Viêm có liên quan tới bệnh Alzheimer, viêm khớp và bệnh tim. Bạn hăy uống trà xanh mỗi ngày một tách ,sự suy thoái nhận thức sẽ giảm 30%, nếu bạn uống hai tách một ngày sự suy thoái này sẽ giảm 50%. Bạn hăy thêm vào trà vài lát gừng tươi --một chất có tiểm năng chống viêm--và bạn sẽ cảm thấy dễ chiu nhiều
Bạn hăy dùng dầu ô-liu nguyên chất thượng hạng ( extra virgin olive oil)
Nghệ chất gia vị màu vàng dùng trong cà-ry ---c̣n đươc gọi là curcurmin—là một chất dinh dưỡng bổ sung tốt. Có những nghiên cứu rất lư thú vể sự hiệu nghiệm của nghệ. Bác sĩ Logan nói “ Tỉ lệ bệnh Alzheimer tại Ấn độ thấp hơn bốn lần có thể là do tác dụng bảo vệ của nghệ”
Một chất thảo mộc khác có lợi ích cho năo là ginkgo. Một báo cáo trên tap chí US Journal of Neurology cho biết là người già uống gingko có khả năng nhận thức tăng 42%, ngoài ra họ cũng bớt chứng lo âu và ngủ ngon hơn.
Trong thực chế nên có yogurt và probiotics. Bệnh mập ph́ có liên hệ với rủi ro bị teo năo , đây là chưa nói tới ảnh hưởng của bệnh này lên các khớp xương và sức khoẻ toàn bộ cơ thể Khi tâm thần bị căng thẳng kinh niên , lượng cortisol trong người luôn luôn cao có thể làm cho các tế bào năo teo lại
Theo lời giáo sư Martin Katzman thuộc Đai học Toronto th́ “ nếu chúng ta muốn tối ưu hoá tiểm năng cũa chúng ta trong cuộc sông th́ chúng ta phải nuôi dưỡng bộ năo của chúng ta cho tốt””
The brain and nutrition: Food for thought Judy Steed -11/13/2008
Ghi chú
1- EPA (eicosapentaenoic acid) là một acid béo đa không băo ḥa có trong các loài cá có mỡ hay dầu cá---gan cá thu (cod liver), cá trích (herring), cá thu, cá hồi (salmon), cá ṃi (sardine). EPA có tiềm năng lợi ích đối với các bệnh tâm thần
2- DHA (Docosahexaenoic acid) là chết béo đa không băo hoà có nhiểu nhất trong năo và vơng mạc mắt. DHA có liên quan tới bệnh Alzheimer, cải thiện khả năng chú ư và thị lực, ngăn chặn sự tăng trưởng các tế bào ung thư kết tráng
3- Probiotics là một thực phẩm bổ sung chứa những vi khuẩn có lợi cho sức khỏe hay men (yeasts) Các vi khuẩn acid lactic (lactic acid bacteria-LAB) là loại vi sinh vật thường được dùng nhiều nhất, có thể chuyển hoá đường và các carbohydrate khác ra thành acid lactic. Tíến tŕnh này không những cho vị chua của các sản phẩm sữa lên men như yogurt mà c̣n giảm độ pH cản trở sự tăng trưởng của các sinh vật làm hư thối và do đó ngăn chặn các bệnh nhiễm khuẩn hệ dạ dày-ruột
3- Chỉ số glucoz (glucemic index-G.I) Đó là số đo các tác dụng của carbohydrate lên mức glucoz trong máu. Những carbohydrohydrate có G.I cao sẽ phân hủy nhanh trong tiến tŕnh tiêu hoá và phóng thích nhanh glucoz vào trong ḍng máu. Trái lại những carbohydrate có G.I thấp phân hủy chậm và chỉ phóng thích dần glucoz vào trong ḍng máu mà thôi.
Đối với phần lớn chúng ta, các thực phẩm có G.I thấp có lợi ích cho sức khoẻ, Dưới đây là một số thực phẩm sắp theo G.I
Thực phẩm có G.I thấp: hẩu hết các trái cây và rau (trừ khoai tây, dưa hấu), ḿ ống của Ư (pasta ), sữa, các sản phẩm chứa rất ít carbohydrate như cá, trứng, thit, đậu, dầu ăn.
Thực phẩm có G.I trung binh: các sản phẩm ngũ cốc nguyên hạt, gạo lức (brown rice), gạo basmati (Ấn), khoai lang vàng, đường
Thực phẩm có G.I cao: bánh bắp xấy khô (corn flakes), khoai tây đút ḷ (baked potatoe), dưa hấu, một vài loại gạo trắng như gạo thơm (jasmin rice), bánh quai vạc Pháp (croissant), bánh ḿ trắng, kẹo.
Bài đọc thêm
Các carotenoide ảnh hưởng lên chức- năng nhận- thức
Dầu cá làm chậm sự suy thoái nhận-thức
Dầu cá có thể ngăn ngừa bệnh Alzheimer
Người lớn tuổi ăn nhiều cá có thể cải thiện trí nhớ
Cá có mỡ có thể giúp chống bệnh mất trí nhớ
Cá, trái cây và raucó thể giảm rủi ro bị sa sút trí tuệ
Lợi ích của một số rau và trái cây
Gạo lức rang với bệnh tiểu đường
Một chút rượu mỗi ngày làm trí óc chậm suy thoái
Tại sao dầu ô-liu lại là chất béo tốt nhất cho sức khoẻ
Tập thể dục điều độ ngăn chặn đươc bệnh sa sút trí tuệ
Thể-dục kết hợp với dầu cá có thể làm tiêu mỡ trong thân-thể