Bàn về caffeine

Caffeine là một chất kích thích thiên nhiên được tìm thấy trong lá  hạt và trái của hơn sáu chục  loại cây trên toàn cấu. Caffeine có  trong hạt cà-phê Arabia, lá trà Trung quốc, hạt “kola nut” Phi châu và hạt ca-cao Mexico.  Vì  được sử dụng rộng rãi bởi mọi tẩng lớp xã hội nên caffeine là một chất tác động tâm thần được thế giới dùng nhiều nhất  . Những nguốn cung ứng caffeine thông thuờng nhất tại Bắc Mỹ và Châu Âu là cà-phê và trà. Từ khoảng năm 1980, nhiều nghiên cứu đã được thực hiện đễ xác định ảnh hưỡng của caffeine lên sức khỏe. Hầu hết các chuyên gia đều đồng ý là nếu được dùng vừa phải ( 300milligram hay lốỉ ba cup cà-phê mỗi ngày) caffeine sẽ không gây  hại gì cho sức khõe

Caffeine ãnh hưởng lên cơ thể ra sao?

Caffeine được biết nhiều qua tác động kích thích của nó. Khi một người dung nạp caffeine thì chất này được cơ thể hấp thu  dễ dàng  và được  dòng máu chuyển đi khắp nơi với một mức độ cao trong vòng một tiếng kể từ khi tiêu thụ. Caffeine kích thích nhẹ các hệ thẩn kinh và tim mạch.  Caffeine tác động lên não làm cho người tiêu thụ cảm thấy tâm trạng phấn chấn, bớt mệt mỏi và chú tâm nhiều hơn;  do đó họ có đầu óc sáng suốt hơn và làm việc hăng hái hơn, Caffeine cũng gia tăng nhịp đập của tim, sự lưu chuyển của máu, nhịp độ hơi thở và suất chuyễn hóa trong nhiều tiếng đồng hồ. Nếu uống trước khi đi ngủ thì caffeine có thể làm cho khó ngủ hoặc mất ngủ.,

Chính xác ra, caffeine tác động ra sao trên mổi cá nhân và trong bao lâu tùy thuộc vào nhiều yếu tố bao gồm lượng caffeine dung nạp; giới tính, chiều cao và trọng lượng của người tiêu dùng, và người này có mang thai hoặc  hút thuốc không. Caffeine được gan chuyển hóa thành những chất được thải ra ngoài cơ thể theo nước tiều

Mỗi người nhạy cảm với caffeine một khác. Nếu dùng caffeine thường xuyên thì sức chịu đựng đối với  các tác động của caffeine sẽ phát triển. Nếu dung nạp  600mg caffeine hay hơn mổi ngày ( khoảng sáu cup cà-phê) thì người tiêu thụ sẽ có thể trở thành nóng nảy bứt rứt , đổ mồ hôi, bị căng thẳng  tâm thần, bụng nôn nao, lo âu bồn chồn và mất ngủ. Ngoài ra trí óc trở thành kém minh mẩn và  tác dụng phụ của một vài thuốc gia tăng  Lương caffeine dung nạp ltiêu biểu cho một rủi rỏ đáng kể đối với sức khõe.

Caffeine là một chất có thể gây nghiện nhẹ Ngay cả khi một người  chỉ thiếu caffeine với một lượng  vừa phải từ 18 tới 24 tiếng thì người ấy cũng có thể đã cảm thấy có những triệu chứng như nhức đầu, mệt mỏi, cáu gắt, trẩm cảm và thiếu tập trung. Các triệu chứng này đạt đỉnh cao trong vòng từ 24 đến 48 tiếng rồi sau đó giảm dần trong một tuần lễ.. Muốn giảm thiểu các triệu chứng thiếu caffeine (withdrawal symptoms)  trên đây,các chuyên gia khuyên nên hạ dần lượng caffeine dung nạp

Caffeine trong thực phẩm và thuốc

Do tính chất kích thích của nó, caffeine được sử dụng khắp thế giới  dưới bất cứ hình thức nào của nó như cà-phê, trà, nước ngọt và xô-cô-la. Bảng trên đây cho biết lượng caffeine có trong thực phẩm. Một cup 8-ounce cà-phê pha đậm  chứa khoảng 85 milligram caffeine, trong khi đó cùng một lượng trà pha chỉ chứa có chừng 47 milligram. Một lon nước ngọt  (soda)12-ounce cung cấp khoảng 35 tới 45 milligram caffeine

Hàm lượng caffeine trong cà phê và trà tùy thuộc vào loại hột cà-phê hay  trà, kích cỡ  hột, phương pháp pha và thời gian pha hay ngâm Cà-phê pha chứa nhiều caffeine hơn cà-phế uống ngay được ( instant coffee), và càphê hơi (espresso) có nhiều caffeine hơn cà-phê pha ( brewed coffee).Muốn có cà-phê espresso người ta đẩy nước nóng điều áp ( pressurized) chảy qua các hột cà-phê đã được nướng đen và nghiền nhuyễn. Vì được pha với ít nước hơn nên cùng một lương cà-phê hơi chứa nhiều caffeine hơn cà phê thường  

Trong nước ngọt (soft drinks), caffeine vừa là thành phẩn tự nhiên vừa là thành phẩn phụ gia. Khoảng 5% caffeine trong cola và nước ngot “Pepper-flavored soft drink” được trích từ các hạt cola và 95% còn lại đựợc thêm vào. Các đồ uống không caffeine (caffeine-free drinks) hầu như không chứa caffeine và chỉ góp mặt phẩn nhỏ vào thị trường nước ngọt

Nhiều thuốc kê toa và bán tự do cũng chứa caffeine. Caffeine gia tăng khả năng trị bệnh của aspirin và những thuốc giảm đau khác, và thuờng được sử dụng trong các thuốc nhức đầu và thuốc giảm đau cũng như các thuốc  chống cảm lạnh và các viên thuốc giữ cho tỉnh táo Khi trong thuốc có caffeine thì bắt buộc nhãn dán của hộp thuốc phải có ghi.

Caffeine và sức khỏe

Dưới đây là tóm lược các vấn để về sức khoẻ có thể gây ra bởi caffeine. Tuy nhiên bạn nên ghi nhớ là theo ý kiến của hầu hết các chuyên gia thì một lượng  vừa phải caffeine không có hại gì cho sức khỏe

• Dung nạp một lượng caffeine vừa phải không phượng hại gì tới sức khoẻ tim mạch

• Caffeine gia tăng sự đào thải calcium, một khoáng chất cần thiết cho xượng. Calcium đặc biệt quan trọng trong việc ngăn ngừa bệnh loãng xụơng, một căn bệnh làm xượng yếu đi đặc biệt nơi các phụ nữ lớn tuối  (nên nhớ đàn ông cũng có thể bị bệnh này). Dung nạp caffeine một cách vừa phải không gây trở ngại gì về mặt calcium, miển là bạn phải uống  đều calcium bổ sung  theo như khuyến cáo ( nam nữ thành niên cần uống từ 1000 tới 1,200 milligram calcium mỗi ngày tuỳ theo tuối tác và giới tính)

• Trước đây người ta sơ caffeine có thể gây ung thư. Nhưng các nghiên cứu gần đây cho thầy caffeine trong cà phê không gây ung thư vú và ung thư ruột. Tuy nhiên  chưa có đủ bằng chứng xác định là caffeine trong cà-phê không có liên hệ với ung thư bàng quang và tụy tang. Có nhiều khả năng là dung nạp caffeine một cách vừa phải  không  dẫn đến ung thư

• Bẳng chứng cho thấy các phụ nữ  tiêu thụ  trên 500 milligram caffeine mỗi ngày sẽ có thể chậm thụ thai.  Những phụ nữ  tiêu thụ caffeine một cách vừa phải sẽ không gặp trở ngại gì trong việc mang thai.  Tiêu thụ quá nhiều caffeine có thể dẫn đến xẫy thai hay đẻ con thiếu cân

• Vì hệ thẩn kinh cũa trẻ nhỏ đang trong kỳ phát triển nên phài hạn chế việc tiêu thụ caffeine của chúng, Đối với trẻ nhỏ các nguồn caffeine  chính là nuớc ngọt  và xô-cô-la

• Caffeine có thể hữu ích cho việc giảm cân bởi vì nó gia tăng tốc độ mà cơ thể đốt calori trong vòng ba tiếng hoặc hơn kễ từ sau khi caffeine được dung nạp

• Caffeine có khà năng cải thiện thành tích  của các lực sĩ được huấn luyện kỹ’ Nhờ vào một cơ chế chưa được hiểu rõ hoàn toàn, caffeine gia tăng sức chịu đựng và tốc độ trong một số trường hợp. Trong các cuộc thi đấu quốc tế việc sử dụng caffeine thái quá bị cấm

Bài đọc thêm

• Bao nhiêu caffeine là không quá nhiều?

• Chất caffeine có thể có hại cho các người bị bệnh tiểu đường

• Cafeine giảm rủi ro bị sa sút trí tuệ

• Huyền thoại về caffeine và sự thật